Door Philip Willems

Educatie wordt steeds meer maatwerk

Accountancy is een van die beroepen waar life long learning de normaalste zaak van de wereld is. Een focus op kwaliteit is het gevolg, leggen Ton Rakké van accountantskantoor mth en Anette Donker van online opleider PE-Academy uit.

Anette Donker is er openhartig over. Toen de directeur client services van het opleidingsinstituut PE-Academy voor het eerst hoorde dat het NBA-puntensysteem voor de verplichte educatie van accountants per 1 januari 2021 zou worden afgeschaft, vond ze dat een gewaagde beslissing. Wat zou dat gaan betekenen voor de kwaliteit van educatie voor accountants in de praktijk? Inmiddels is het nieuwe model van Permanente Educatie (PE) ingevoerd. De transitie naar de eigen invulling van het educatie-portfolio aan de hand van zelf opgestelde leerdoelen, pakt positief uit. Donker blikt terug, en vooruit, en dat doet ze samen met Ton Rakké. Rakké is lid van het dagelijks bestuur van accountants- en advieskantoor mth, en is verantwoordelijk voor de kwaliteit van de dienstverlening en zo ook van educatie.

Een goed moment

Rakké trapt het gesprek af. Als het over educatie gaat, zijn naast de nieuwe regelgeving – waarover zo dadelijk meer - ook andere grote trends van invloed. Zijn kantoor mth is een

regionale speler voor midden- en noord-Nederland, met een brede dienstverlening en zo’n 450 professionals. Type mensen: ‘veel vrijheid, een cultuur van samenwerken en een focus op kwaliteit en individuele ontplooiing’, zegt de registeraccountant. Wat dat betreft kwam voor mth het afschaffen van het puntensysteem zelfs op een goed moment. ‘Steeds meer individuele ontwikkeling is ook bij ons de trend. Wij waren hier al volop mee bezig.’

Zelfontplooiing

Die trend richting zelfontplooiing kent meerdere oorzaken. Meer dan vroeger is bij accountantskantoren als mth sprake van verloop, ook intern. ‘Iedereen denkt na vijf tot tien jaar na: blijf ik dit doen, en voor millennials gaat dat misschien nog wel sneller. Dat is niet erg, vroeger zat het nog wel eens té vast bij ons. Maar het is fijn dat je, op het moment dat ze dan gaan nadenken, met hen reeds in gesprek bent of je ze iets kunt bieden.’

ANETTE DONKER | DIRECTEUR CLIENT SERVICES VAN E-WISE


‘Het is voor ons zaak om goed te luisteren naar welke cursussen behoefte is. De interesse kan heel breed zijn.’

Ontmoetingsplek

Er spelen ook andere zaken. Zoals: het kantoorleven verandert. ‘We evolueren van kantorenorganisatie naar een organisatie die is georganiseerd op dienstverlening.’ Kantoor wordt – versneld door de coronacrisis – veeleer een ontmoetingsplek van gespecialiseerde individuen. En ook: specifiek in de accountancy is het lastig collega’s te vinden, want ondanks alle automatisering is er meer vraag naar accountants dan aanbod. Rakké: ‘Er is steeds meer vraag naar onafhankelijk oordeel, zoals op het gebied van niet-financiële elementen als duurzaamheid, en in de actualiteit rondom Covid-19.’ Veel werkgevers die een NOW-subsidie aanvragen om personeel aan het werk te kunnen houden, zijn verplicht een accountantsverklaring af te geven.

Mth Academy

Daarnaast is er de nieuwe PE-regelgeving. Die pakt volgens Rakké en Donker positief uit. Ze past in de trend van persoonlijke professionalisering van de accountant. Rakké onderscheidt drie domeinen: de cultuur (‘zoek je elkaar op als een probleem ontstaat of probeer je het hush hush in je eentje op te lossen’), het kwaliteitsstelsel (‘een handboek, programma’s, enzoverder’) en individuele kwaliteit. Om de kwaliteit te borgen heeft het accountantskantoor een eigen mth Academy opgezet. Rakké: ‘Ik ben blij waar we nu staan. We hebben duidelijke kernwaarden en we hebben hard aan de cultuur gewerkt. Nu de basis goed is, kan de individuele ontwikkeling van collega’s voorop staan. Wat dat betreft, komt de vraag uit de business zelf. Wat heb ik nodig voor de ontwikkeling die ik wil maken?’

Bij mth wordt onderscheid gemaakt tussen enerzijds vaktechniek en actualiteiten, en anderzijds specifiek ontwikkelde programma’s en coaching voor vaardigheden als communicatie en leiderschap. Daarnaast, vertelt Rakké, werkt mth ook samen op het gebied van cursussen die focussen op gewoontes, zoals een gezonde levensstijl maar ook it-gebruik.

Meer individuele cursussen

Waar het vakinhoud betreft, komt PE-Academy om de hoek kijken. De opleider specialiseert zich in – vooral - online cursussen met een focus op enerzijds dus vaktechniek, maar anderzijds ook compliance en actuele wet- en regelgeving. ‘Wij zien een toename van zowel individuele accountants als het aantal accountancy-kantoren dat klant bij ons wordt, en een toename van het aantal cursussen per persoon. Zelfontwikkeling blijkt een grote stimulans, juist omdat er nu eigen invulling gegeven kan worden aan de eigen ontwikkeling’ vertelt Anette Donker. Educatie wordt bij mth een steeds persoonlijker en flexibeler traject.

De accountancy is wat dat betreft ook een hele eigen wereld. Al tijdens de studie wordt studeren en werken gecombineerd, en ook daarna blijft leren centraal staan. Waar in veel branches bijscholing een lastig thema is, ziet PE-Academy dat in de accountancy helemaal niet. ‘Scholing is hun bestaansrecht,’ aldus ook Donker.

Het nut van partnership

Die sterke nadruk op continu leren en op de kwaliteit van onderwijs, leidt er ook toe dat klant en leverancier eerder in een partnership opereren dan in een traditioneel opdrachtgever en klantmodel. Ofwel ook: Anette Donker en Ton Rakké spelen elkaar met plezier de bal toe. Donker: ‘Het is voor ons zaak om goed te luisteren naar welke cursussen behoefte is. De interesse kan heel breed zijn. Zo hebben we alleen al voor de accountant ruim 75 specifieke cursussen, en krijgen accountants ook toegang tot ons aanbod voor juristen en fiscalisten, in totaal ruim 260 cursussen.’ Rakké: ‘Het is fijn dat we in het coronajaar 2020 door de online trajecten die we al samen deden, klaar waren om door te pakken. Daardoor staan we waar we nu staan.’

TON RAKKÉ | LID VAN HET DAGELIJKS BESTUUR VAN MTH


‘Nu de cultuur stevig staat, komt de individuele ontwikkeling van medewerkers centraal te staan’

De lat ligt hoog

Ook zorgen worden gedeeld. Rakké: ‘Het lastigste is verandering bij je mensen teweeg brengen. Dat kan alleen als de kwaliteit van wat we hen leveren heel erg hoog is. Want zo is het nu eenmaal: bij elke cursus evalueren we, en bij elke cursus zit de evaluatiemuur volgeplakt met kritiekpunten. Dat klinkt misschien onaardig maar vergeet niet: de maatschappij is extreem kritisch op accountants. Als er iets mis is bij een bedrijf, wordt meteen naar de accountant gekeken. Dus de lat moet wel hoog liggen.’ Donker: ‘Feedback nemen we serieus. We monitoren voortdurend. Wij vragen aan deelnemers of zij de cursus na afloop willen beoordelen. Met 80 tot 85 procent van onze nascholing scoren we goed of uitstekend. Scoort een cursus niet goed, dan moet deze er vanaf.’ PE-Academy is onderdeel van het Utrechtse E-WISE, opgericht in 1998, en is de grootste aanbieder van online cursussen voor diverse groepen met een onderwijsverplichting, zoals advocaten, fiscalisten en notarissen. Pre-corona had het bedrijf ook al jaren de wind in de zeilen. Voor de cursussen hanteert het een abonnementsmodel à la Netflix. ‘Iedereen wil nascholen in zijn eigen tempo, op een zelfgekozen moment en met onderwerpen die aansluiten op de persoonlijke ontwikkeling. Daar hoort een breed cursusaanbod bij, met de mogelijkheid om je cursus te pauzeren en hervatten op een later moment,’ legt Anette Donker uit. De gemiddelde vaktechnische cursus duurt zo’n twee uur. Ook dat is heel anders dan vroeger. Rakké: ‘Ik werk al vijfentwintig jaar in de accountancy. Vroeger had je cursussen die een paar dagen duurden of zelfs nog langer. Tja, na een paar dagen intensief met elkaar optrekken was de fut er steevast uit en ging je de rest van de tijd met elkaar maar uitzitten.’

Uitgebalanceerde formats

Dezer dagen wordt er voortdurend gezocht naar uitgebalanceerde formats. Fysieke evenementen zijn daarbij nog steeds bijzonder nuttig, vertelt Rakké. De interne maatwerkopleiding accountancy-praktijk voor het midden- en kleinbedrijf kent een afwisseling van online cursussen en eveneens online rondetafelgesprekken. Vervolgens wordt komend najaar een fysieke bijeenkomst georganiseerd. ‘Dan gaat het om: wat vind jij belangrijk? Wat zijn jouw ervaringen en waar wil je het eens over hebben?’ Ook online dienstverlener PE-Academy ziet dat ‘blended leren’, zoals Anette Donker het noemt, een mooie toekomst heeft. Voorafgaand aan een fysieke bijeenkomst wordt een online module van 2 uur gevolgd. Rakké: ‘Daar wil je niet minder voorbereid verschijnen dan je collega’s. En medewerkers die zich hebben voorbereid, willen dat vaak ook nog wel tonen, dus krijg je meer participatie.’

Blended leren

Donker: 'Blended leren is populair, je ziet het bijvoorbeeld bij verplicht gestelde onderwerpen zoals continuïteit. En omdat dat goed werkt, heeft PE-Academy het ook doorgevoerd in de vaktechnische bijeenkomsten.’ De tijd dat een opleiding er uit bestond met z’n allen gezellig in een klaslokaaltje te gaan zitten, is in ieder geval voorgoed voorbij.

Meer weten?